16.  OVERZEE

 
Van de Attevelden zijn er weinig geëmigreerd. Toch zijn er twee interessante gegevens bekend van Attevelden die buiten Nederland verbleven.
 

16.1  VOC

 
Onderstaande stamboom is af te leiden uit de archieven van Delft en die van de VOC. Er hebben nogal wat Attevelden met de VOC gevaren. Niet allemaal kwamen weer thuis. In hoeverre er een verband is met onderstaande dames die in Cochin huwden is niet duidelijk.
 
 
 

16.2  Cochin, India

 
In het huidige India lag het fort Cochin1, dat destijds ook enige tijd door Nederlanders werd bewoond.
Uit de aldaar aanwezige registers is gebleken dat er rond 1750 Attevelden woonden.
In 1754 huwde er Helena Attevelt met Jan Filip Wesp. Zij was "jongedochter" (d.w.z. niet eerder gehuwd geweest) uit een weeshuis. Ze had nog twee zusters.
Deze gegevens zijn afkomstig uit de nog steeds daar aanwezige registers.
 

1 Cochin of Kochi, havenstad aan de westkust van India, in Kerala, district Ernakulam, in het zuiden van het land, met 589.000 inw. De haven is een van de belangrijkste van het land (importhaven); tevens belangrijke marinebasis en vissershaven. De industrie omvat aardolieraffinaderijen, petrochemische bedrijven, scheepswerven, grootschalige verwerking van agrarische producten (rijst, katoen) en visindustrie. Marine-opleiding. De stad, die wordt omgeven en doorstroomd door talrijke stroompjes en lagunes, is mede vanwege de pittoreske ligging en de rijke historie een grote toeristische trekpleister. In de architectuur komt de koloniale geschiedenis duidelijk tot uiting; er zijn talrijke Portugese en Hollandse huizen en gebouwen (16de–18de eeuw), w.o. het Fort Cochin (Portugees; 1503) met de St. Franciscuskerk (1510). Voorts bezit de stad een groot aantal tempels, moskeeën en een synagoge; de joodse gemeenschap in Cochin is de oudste van India (4de eeuw).
De stad werd in het begin van de 16de eeuw door de Portugezen gesticht; de in 1502 door Vasco da Gama gestichte versterkte factorij was de eerste Europese in India. De kolonie werd in 1633 door de Hollanders veroverd en onder het gezag van de Nederlandse Oost-Indische Compagnie groeide ze uit tot een van de belangrijkste havensteden op de route van en naar het Verre Oosten en ontstond een bloeiende handel in specerijen (peper) en kokosproducten. In 1795 kwam de kolonie onder Brits gezag tot Indiaas onafhankelijkheid in 1947. In 1970 werden Cochin, Ernakulam en Mattanchery samengevoegd tot één administratieve eenheid.
 
 
 

16.3  Elmira, Ghana

 
Aan de kust van het huidige Ghana ligt het fort Elmina (El Mina is Arabisch en betekent "de haven"). Het fort ligt op
een eilandje voor de kust en werd door de Portugezen in 1482 gebouwd.
Het fort kwam rond 1637 in bezit van de Nederlanders, immers de Westindische compag­nie was daar actief. In 1872 deed Nederland de handelsbelangen over aan Engeland.
In 1838 blijkt ene G.H. Atteveld als ondermeester werkzaam te zijn op het fort Elmina.
Door de commandant van het fort wordt dan, zonder succes overigens, aan Den Haag een bedrag van f.120,- gevraagd ten behoeve van deze ondermeester.
Deze G.H. Atteveld wordt "tapoeijer" (mulat) genoemd en blijkt af te stammen van Henricus Atteveld (1780-1835) uit Rotterdam.
Het was toen gebruikelijk dat de bemanning van het fort "zich een lokale vrouw nam", waardoor er, al of niet bedoeld, nakome­lingen kwamen.
Deze nakomelingen werden door de lokale bevolking moeilijk geaccepteerd, en leefden in en rond het fort. Zij hadden ook vaak een functie als intermediair tussen de blanken en de lokale bevolking.
Wat er van G.H. geworden is blijkt niet makkelijk te achterhalen. In theorie zouden er nu nog Atte­vel­den in Ghana kunnen wonen. Bekend is dat er momenteel nog Ghanezen in die omgeving wonen met namen als Bosman, Vroom, Wolters e.d.